KDV Matrahının Hesaplanması
KDV Kanununun 1. maddesinde belirtildiği üzere her türlü mal ve hizmet ithalatı KDV’nin konusu olmaktadır. KDV Kanununun 21. Maddesine göre İthalatta KDV matrahı hesaplanırken eşyanın CIF kıymeti, ödenen tüm vergiler, gümrük beyannamesinin tesciline kadar yapılan masraf ve giderler (vergilendirilmeyenler) ve fiyat farkı ile kur farkı gibi yapılan tüm ödemeler toplanır.
Örnek olarak ABC firması “6217” tarife pozisyonunda bulunan “kumaştan mamul saç tokası” cinsi eşyanın ithalatını gerçekleştirmektedir. Eşyanın fatura bedeli 10.000 TL (FOB) ve yurt dışı navlun 1000 TL ile sigorta tutarı 100 TL’dir. Yurtiçi ardiye 1000 TL (KDV’siz), yurt içi nakliye 1000 TL (KDV’siz), damga vergisi 176,70 TL olarak mevcuttur. %6 gümrük vergisi ve %30 İGV hesaba katılmıştır.
Öncelikle örneğimizdeki FOB teslim eşyanın CIF kıymetini bulmak için eşyanın fatura bedeli, yurt dışı navlun ve sigorta gideri toplanacaktır. (11.100 TL). CIF kıymet üzerinden %6 gümrük vergisi (666 TL) ile CIF kıymet üzerinden %30 İGV (3.330 TL) hesaplanacaktır.
CIF kıymet + gümrük vergisi + İGV= 15.096 TL
15.096 TL + 1000 TL ardiye + 1000 TL yurt içi nakliye + 176,70 TL damga vergisi = KDV MATRAHI (17.272,70 TL)
KDV Oranının Tespit Edilmesi
KDV matrahı hesaplandıktan sonra KDV oranının belirlenmesi ise “Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar-2007/13033” kapsamında belirlenmektedir.
Talep üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgeler KDV oranının doğru uygulanması açısından yol gösterici olmaktadır.
İlgili kararın 1. Maddesine göre I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1,
II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %8,
Listelerde yer almayan mal ve hizmetler için uygulanacak KDV oranı ise %18’dir.
İthalat Esnasında %8 KDV Ödenmesi Gerekirken %18 Olarak Ödenen KDV’nin İadesi
Örnek olarak ABC firması “6217” tarife pozisyonunda bulunan “kumaştan mamul saç tokası” cinsi eşyanın ithalatını gerçekleştirmiştir. 39044742-130 nolu özelge ile söz konusu eşyanın II sayılı listede (%8 KDV) olduğu tevsik edilmiş olmaktadır. Ancak ithalat esnasında %18 KDV oranı üzerinden KDV ödenmiştir. Bu durumda ABC Firması fazladan 5 bin TL KDV ödemiştir.
KDV kanunun 48. Maddesi hükümlerince fazla ödenen KDV’nin iade prosedürü, firmanın KDV indirim hakkına sahip olup olamamasına göre değişiklik gösterecektir.
ABC firmasının KDV indirim hakkına sahip olması halinde KDV iade sürecini bağlı bulunduğu vergi dairesince gerçekleştirecektir. İndirim hakkına sahip olmaması durumunda ise fazla ödenen KDV Gümrük Kanunu’na göre iade olacaktır.
KDV İndirim Hakkına Sahip Firmanın Fazla Ödenen KDV’yi Geri Alması
ABC firmasının fazladan ödediği KDV’nin iadesi, firmanın KDV indirim hakkı mevcut olduğu için bağlı bulunduğu vergi dairesince gerçekleşecektir. Fazla ödenen tutarın iadesi için gümrük idaresine dilekçe ile başvurması gerekmektedir. Gümrük idaresi fazladan tahsil ettiği 5.000 TL KDV tutarını mükellefin vergi dairesine doğrudan göndereceği bir yazı ile bildirecektir. Vergi dairesi bu yazı üzerine iade talebini sonuçlandıracaktır. İlgili dönem 1 nolu KDV Beyannamesinin düzeltilmesi gerekmektedir. Bu vasıta ile ABC firması fazla ödediği KDV’yi iade almış olacaktır. İade talebinin aynı dönem olması zorunluluğu bulunmamaktadır. Düzeltme zamanaşımı süreleri göz ardı edilmeksizin daha sonraki dönemler içinde başvuru yapılabilir.
KDV İndirim Hakkına Sahip Olmayan Firmanın Fazla Ödenen KDV’yi Geri Alması
Bu başlıkta ise ABC firması ithalat sırasında fazla ödediği 5.000 TL’yi KDV indirim hakkına sahip olmadığı için Gümrük Kanunu’na göre talep etmelidir. Gümrük Kanunu’nun 211. Maddesine göre “Kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verilir veya kaldırılır.”
Can DURMUŞ – Gümrük Müşavir Yardımcısı / Denetçi