Gümrük Müşaviri Sezen KAYA Soruyor.
#YYS sahibi firma A.TR Dolaşım Belgesini GİKY Madde 19 uyarınca eksik beyan usulüne konu etmiştir. A.TR süresi içinde gümrük idaresine ibraz edilememiş, gümrük idaresince firmadan tahsil edilmeyen vergi talep edilmiştir ve ayrıca GK 241/1 uyarınca ceza tatbik edilmiştir.
Gümrük idaresince yapılan uygulama doğru mu? Ayrıca idare tarafından GK 234’üncü madde uyarınca ceza tatbik edilmeli mi?
Cevap: ✅
YYS sahibi firmalar, A.TR‘yi beyanname tescilinden sonra temin edilmek üzere eksik belgeyle beyan usulüne konu edebilirler (GİKY Madde 19).
Ancak, sıfır veya indirimli gümrük vergisi uygulanmasına imkan tanıyan bu belgenin ek süreler dahil yasal süresi içinde ibraz edilmemesi durumunda; normal vergi oranlarının uygulanması sonucu tahakkuk ettirilen ithalat vergilerine göre eksik ödenen vergiler ile amme alacakları tahsil usulüne göre belirlenen gecikme zammı yükümlüden tahsil edilmesi gerekmektedir (GİKY Madde 23/3). Bu nedenle, idarenin eksik ödenen vergiyi talep etmesi mevzuata uygun bir işlemdir.
Ek olarak süresi içinde eksik belgenin ibraz edilememesi sebebiyle idarece GK 241/1 inci maddesi uyarınca usulsüzlük cezası uygulanması gerekir.
GK 234’e göre ceza uygulamaması da doğru bir işlemdir. Çünkü;
📌Eksik belgelerin süresi içinde ibraz edilememesi durumunda sertifika sahibinin yazılı olarak uyarılır ve hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesinin birinci fıkrası (usulsüzlük cezası) tatbik edilir (GİKY Madde 24/3). Ayrıca belge tamamlanıncaya kadar firmanın eksik beyanda bulunma yetkisi askıya alınır (GİKY Madde 26/1).
📌Ticaret Bakanlığı’nın konu hakkındaki 2021/20 sayılı Genelgesinin ilk halinde, eksik belgelerin süresi içinde tamamlanamaması durumunda eksik verginin tahsiliyle birlikte Gümrük Kanunu’nun 234’üncü maddesi uyarınca (vergi farkının 3 katı tutarında) ceza uygulanması hükmedilmekteydi(2021/20 sayılı Genelge).
📌Ancak, Danıştay Yedinci Dairesinin E:2022/3465, K:2024/4829 sayılı kararı ile söz konusu genelgenin 234’üncü maddeye göre ceza uygulanmasını emreden hükmü iptal edilmiştir (Danıştay 7. Dairesi E:2022/3465, K:2024/4829 sayılı Kararı).
📌Danıştay kararında; eksik beyana konu belgenin süresinden sonra sunulması veya hiç sunulmaması fiilinin Gümrük Kanunu’nun 234’üncü maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu fiilin yaptırımının GİKY’nin 24’üncü maddesindeki hüküm gereğince yalnızca Gümrük Kanunu’nun 241 inci maddesi uyarınca kesilecek “usulsüzlük cezası” olduğu açıkça hükme bağlanmıştır(Danıştay 7. Dairesi E:2022/3465, K:2024/4829 sayılı Kararı).
📍Sonuç olarak; YYS sahibi firmanın A.TR dolaşım belgesini verilen süreler dahilinde gümrük idaresine sunamaması halinde, gümrük idaresinin 3 katı tutarındaki vergi cezasını (Madde 234) uygulamayıp, sadece Gümrük Kanunu 241/1 uyarınca usulsüzlük cezası düzenlemesi ve eksik vergiyi talep etmesi yürürlükteki mevzuata ve Danıştay’ın iptal kararına uygundur.