Yeşil Hat Uygulaması Nedir?
Yeşil hat, yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahibi kişiler tarafından verilen gümrük beyannamelerinin, yapılan risk analizi sonucuna göre belge kontrolüne veya eşya muayenesine tabi tutulmadan işlem görebildiği hattır.
Ancak Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasına (YYS) sahip olunması, düzenlenen her gümrük beyannamesinin yeşil hatta işlem göreceği anlamına gelmemektedir. Mevzuatta belirli eşya grupları bakımından yeşil hat uygulamasına istisna getirilmiştir.
Dayanak: Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği Madde 144/2.
Yeşil Hatta İşlem Göremeyecek Eşya
Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin 144 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (ç) bentleri kapsamında tahlile tabi tutulacağı belirtilen eşya için düzenlenen gümrük beyannameleri yeşil hatta işlem göremez.
Dolayısıyla bu eşyalara ilişkin beyannameler, risk analizi sonucundan bağımsız olarak laboratuvar tahlili sürecine tabi tutulmaktadır.
Dayanak: Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği Madde 144/2.
Dökme Gelen Belirli Eşya Grupları
Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca aşağıdaki fasıl ve tarife pozisyonlarında yer alan eşyanın dökme olarak gelmesi halinde laboratuvar tahlili yapılması gerekmektedir.
Bunlar;
- Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 27 nci Faslı (27.01-27.05 ve 27.16 tarife pozisyonları hariç),
- 28 inci Faslı,
- 29 uncu Faslı,
- 32.08 tarife pozisyonu,
- 34.03 tarife pozisyonu,
- 38.11 tarife pozisyonu,
- 39.01 ila 39.15 tarife pozisyonları
kapsamındaki eşyalardır.
Bu hükmün uygulanabilmesi için yalnızca GTİP’in yukarıdaki fasıl veya tarife pozisyonlarında yer alması yeterli değildir. Eşyanın aynı zamanda dökme olarak ithal edilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla belirtilen eşyanın ambalajlı veya paketli olarak ithal edilmesi halinde bu bent kapsamında laboratuvar tahlili zorunluluğu doğmamaktadır.
Dayanak: Gümrük Yönetmeliği Madde 196/1-a.
Gümrük Yönetmeliğinin 196/1-ç Bendi Kapsamındaki Eşya
Yeşil hatta işlem göremeyecek diğer eşya grubu ise Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen eşyadır.
Bu bent kapsamında yer alan eşya için de laboratuvar tahlili yapılması öngörüldüğünden, bu eşyalara ilişkin gümrük beyannameleri yeşil hatta işlem göremez.
Ayrıca Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, söz konusu eşyanın belge kontrolüne yönlendirilmesi halinde;
- memur değişikliği yapılması,
- numune alınması,
- numunenin gümrük laboratuvarına gönderilmesi,
- tahlil sonucuna göre işlemlerin tamamlanması
gerekmektedir.
Dayanak: Gümrük Yönetmeliği Madde 196/1-ç ve 196/3.
Risk Analizi Nedeniyle Yeşil Hattan Çıkabilecek Beyannameler
Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (ç) bentleri kapsamındaki eşya bakımından yeşil hatta işlem görmeme hali doğrudan mevzuat hükmünden kaynaklanmaktadır.
Bunun dışında kalan eşya için ise yeşil hatta işlem görüp görmeyeceği risk analizi sonucunda belirlenmektedir.
Bu kapsamda gümrük idaresi;
- belge kontrolüne,
- fiziki muayeneye,
- veya yeşil hatta
yönlendirme yapabilmektedir.
Dolayısıyla YYS sahibi olunması tek başına yeşil hatta işlem yapılacağını garanti etmemektedir.
Dayanak: Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği Madde 144/1 ve 144/5.
Yeşil Hatta İşlem Göremeyecek Eşyaların Özeti
| Eşya Grubu | Yeşil Hat Durumu | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| 27 nci Fasıl (27.01-27.05 ve 27.16 hariç) dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 28 inci Fasıl dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 29 uncu Fasıl dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 32.08 dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 34.03 dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 38.11 dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| 39.01-39.15 dökme eşya | İşlem göremez | GY 196/1-a |
| GY 196/1-ç kapsamındaki eşya | İşlem göremez | GY 196/1-ç |
| Diğer eşyalar | Risk analizine göre değerlendirilir | GİKY 144 |
Sonuç
Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahibi firmalar bakımından yeşil hat uygulaması önemli bir kolaylık sağlamakla birlikte, bu kolaylık bütün eşya grupları için geçerli değildir.
Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (ç) bentlerinde sayılan laboratuvar tahliline tabi eşya ile bu kapsamda düzenlenen gümrük beyannameleri yeşil hatta işlem göremez.
Bunun dışında kalan beyannamelerin yeşil hatta işlem görüp görmeyeceği ise risk analizi sonucunda belirlenmektedir.