BİLGE sistemi İGV hatalı tahakkuk sorunu, Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir ve Mersin Gümrük Müşavirleri Dernekleri’nin 15 Mayıs 2026 tarihli ortak dilekçesiyle Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne taşındı. Dernekler; sistem hatasından doğan eksik vergi hesaplamaları için geriye dönük ceza ve faiz uygulanmamasını talep ediyor.
BİLGE Sistemi İGV Hatalı Tahakkuk: Ne Oldu?
Sorun, mücevherat ve kıymetli metal eşyasının beyan edildiği bazı GTİP’lerde ortaya çıktı:
- 7113.19.00.00.11
- 7113.19.00.00.12
- 7113.20.00.00.00
- 7114.19.00.00.11
- 7114.20.00.00.00
- 7115.90.00.00.21
Bu GTİP’lerde BİLGE Sistemi “Sistem Tarafından Hesaplanan Vergiler” ekranında İGV oranını %47,5 olarak gösterirken, fiili tahakkuku %30 veya %27,5 gibi daha düşük oranlar üzerinden hesapladı.
Neden? 3351 sayılı Karar’ın 2. maddesinde 2024 yılı itibarıyla yapılan değişiklikle, toplam vergi oranının 474 sayılı Kanun’daki hadlerin %50’sini aşamayacağına dair eski sınırlama kaldırıldı. Ancak BİLGE sistemi bu değişikliği tam olarak yansıtamadı ve eski algoritmaya göre hesaplamaya devam etti.
Sonuç: 2024–2026 yılları arasında tescil edilen pek çok beyannamede eksik vergi hesaplandı. Gümrük idareleri bu fark için ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlemeye başladı.
BİLGE Sistemi İGV Hatalı Tahakkukta Ceza Uygulanabilir mi?
Derneklerin dilekçesi üç temel hukuki dayanağa yaslanıyor:
1. Gümrük Kanunu Madde 231/5 — Yanlış İzahat Koruması Gümrük idaresinin yükümlüye yanlış izahat vermesi halinde idari para cezası ve faiz uygulanmaz. BİLGE sisteminin “Sistem Tarafından Hesaplanan Vergiler” ekranı, idarenin yükümlüye sunduğu bir izahat niteliğindedir. Sistem yanlış hesapladıysa, idarenin yükümlüyü yanlış yönlendirdiği kabul edilmelidir.
2. Gümrük Kanunu Madde 193/3 — Faiz Şartı Gecikme faizi ancak beyan sahibinin hatalı beyanı sonucu oluşan vergi kayıplarında uygulanır. Yükümlü GTİP, kıymet ve menşeyi doğru beyan ettiyse, vergi kaybı salt sistemin matematik hatasından kaynaklanıyor demektir. Bu durumda yükümlüye kusur atfedilemez; ek tahakkukların faizsiz düzenlenmesi gerekir.
3. Gümrük Kanunu Madde 234/1-a — Ceza Şartı Bu madde, gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda “aykırı beyan” halinde ceza öngörür. Yükümlü beyanında herhangi bir aykırılık yoksa ceza uygulanamaz. Sistemin kendi içinde yanlış hesaplama yapması bu madde kapsamına girmez.
Bakanlıktan Ne Talep Edildi?
5 derneğin ortak dilekçesi şu üç somut adımı istiyor:
- Gümrük idarelerince BİLGE log kayıtları üzerinden teknik inceleme yapılması
- Hata sistem kaynaklı ise ek tahakkukların faizsiz düzenlenmesi
- Geriye dönük ceza kararlarının tesis edilmemesi, düzenlenmiş olanların ise iptal edilmesi
Geçmişte benzer bir durumda — 2020 yılında 2514 sayılı Karar kapsamındaki İGV’lerin sisteme geç tanımlandığı dönemde — Bakanlık “ek tahakkuk yapılsın ancak ceza uygulanmasın” talimatı vermişti. Dernekler bu emsal uygulamaya da dilekçelerinde yer verdi.
Etkilenen Firmalar Ne Yapmalı?
2024–2026 yılları arasında 7113, 7114 veya 7115 fasıllarından ithalat yaptıysanız ve geriye dönük ek tahakkuk veya ceza tebligatı aldıysanız şu adımları değerlendirin:
- Beyannamedeki GTİP, kıymet ve menşe beyanlarınızın doğru olduğunu belgeleyin
- Gümrük idaresine BİLGE log kaydı incelemesi için dilekçe verin
- GK 231/5 kapsamında ceza iptali ve faizsiz ek tahakkuk talebinde bulunun
Bu konuda hukuki değerlendirme ve dilekçe hazırlanması için iletişim formundan ulaşabilirsiniz.
Gümrük mevzuatındaki diğer güncel gelişmeler için makalelerimize göz atın.
Konuya ilişkin mevzuat metinlerine Ticaret Bakanlığı’nın resmi sitesinden ulaşabilirsiniz.