Türkiye ile Ukrayna arasında Ortak Gümrük Konseyi (OGK) kuruldu. 19 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11343 sayılı Karar ile onaylanan Mutabakat Zaptı, iki ülke gümrük idareleri arasındaki iş birliğini konsey düzeyinde kurumsallaştırdı.
Ortak Gümrük Konseyi Nedir, Neden Kuruldu?
OGK, Türkiye Ticaret Bakanlığı ile Ukrayna Devlet Gümrük Servisi arasında sınır geçişlerini kolaylaştırmak, gümrük güvenliğini artırmak ve teknik iş birliğini derinleştirmek amacıyla oluşturulan üst düzey bir koordinasyon mekanizmasıdır.
Konseyin hukuki dayanağını, 27 Kasım 1996 tarihinde Ankara’da imzalanan “Gümrük Konularında Karşılıklı Yardım Anlaşması” oluşturuyor. OGK, bu anlaşmanın üzerine inşa edilen operasyonel bir yapı olarak çalışacak.
En üst düzey yönetimi her iki ülkenin Gümrük İdaresi Başkanları eş başkan sıfatıyla üstlenecek. Sekretarya görevi ise her iki tarafın Dış İlişkiler birimleri tarafından yürütülecek.
Türkiye-Ukrayna Ortak Gümrük Konseyi Hangi Alanlarda Çalışacak?
OGK dört çalışma grubu üzerinden faaliyetlerini sürdürecek:
- Uluslararası İşbirliği ve Eğitim
- Gümrük Muhafaza Konularında İşbirliği
- Risk Yönetimi ve Gümrük Kontrolleri
- Bilgi Teknolojileri
Bu yapı, konseyin yalnızca protokol düzeyinde kalmayıp sahada teknik derinlik kazanmasını sağlıyor.
OGK Ne Yapacak?
Konseyin öncelikli hedefleri şunlar:
Sınır geçişlerinin kolaylaştırılması: İki ülke arasındaki geçişleri daha güvenli, basit ve etkin hale getirmek için ortak standartlar geliştirilecek.
Teknolojik uyum: Dolaşımdaki eşya verilerinin doğruluğunu artırmak için gümrük muayene teknolojileri iyileştirilecek. Ukrayna’nın 2022’de dahil olduğu Ortak Transit Sistemi (NCTS) bu süreçte kritik bir altyapı sunuyor.
Kaçakçılıkla mücadele: İki taraf, kaçakçılığa karşı ortak acil müdahale mekanizması kuracak. Fikri mülkiyet haklarının korunması da iş birliği kapsamına alındı.
Bilgi ve deneyim paylaşımı: Gümrük politikaları, modernizasyon programları ve tedarik zinciri güvenliği konularında en iyi uygulamalar karşılıklı paylaşılacak.
Mali Model ve Anlaşmazlık Çözümü
Toplantı giderleri ev sahibi tarafça karşılanacak; katılımcıların yol ve konaklama masrafları ise her tarafça bizzat üstlenilecek. Bu model, Türkiye’nin Kazakistan ve Arnavutluk ile kurduğu benzer gümrük iş birliği yapılarıyla örtüşüyor.
Anlaşmazlık durumunda önce müzakere, ardından diplomatik kanal devreye giriyor. İstişare talebi yapıldıktan sonra sürecin 20 gün içinde başlaması zorunlu.
Türkiye-Ukrayna Ticaret İlişkilerinin Arka Planı
Bu konsey, iki ülke arasındaki mevcut düzenlemeleri tamamlıyor:
- Serbest Ticaret Anlaşması: 3 Şubat 2022’de imzalandı, ekonomik ilişkilerin temelini oluşturuyor.
- Ortak Transit Sistemi (NCTS): Ukrayna 1 Ekim 2022’de sisteme katıldı; gümrük işlemleri entegre şekilde yürütülüyor.
- Savaş dönemi kolaylıkları: Ukrayna’daki savaş nedeniyle ülkemiz limanlarına gelen transit yükler için Ukrayna plakalı araçlara geçiş belgesi aranmaksızın taşıma izni verilmişti.
OGK bu geçici düzenlemelerin ötesine geçerek kalıcı ve kurumsal bir yapıya zemin hazırlıyor.
Firmalar İçin Ne Anlama Geliyor?
Ukrayna ile ticaret yapan veya yapmayı düşünen firmalar için OGK şu gelişmelerin habercisi:
- Sınır geçişlerinde daha az bürokratik engel
- Risk bazlı kontrol sayesinde daha hızlı gümrükleme
- İki ülke gümrük sistemleri arasında artan dijital entegrasyon
Ukrayna ile ticaret süreçleri ve gümrük operasyonları hakkında danışmanlık almak için iletişim formundan ulaşabilirsiniz.
Gümrük mevzuatındaki diğer güncel gelişmeler için makalelerimize göz atın.
Resmî Gazete ilanına resmi site üzerinden ulaşabilirsiniz.
Geri bildirim: Türkiye Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması: Kullanım Rehberi 2026