Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS), gümrük yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren, güvenilirliğini kanıtlamış firmalara gümrük süreçlerinde önemli kolaylıklar tanıyan bir statüdür. YYS sahibi firmalar gümrükte daha az kontrol, daha hızlı işlem ve daha düşük maliyet avantajından yararlanır.
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) Kimler İçin?
YYS almak için firmanın şu koşulları sağlaması gerekir:
- Gümrük yükümlülüklerini düzenli olarak yerine getiriyor olmak
- Kayıt ve izleme sisteminin düzgün işlemesi
- Mali yeterlilik koşullarını karşılamak
- Emniyet ve güvenlik standartlarına sahip olmak
Bu koşulları sağlayan firmalar Ticaret Bakanlığı’na başvurarak YYS belgesi alabilir.
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) Ne Kazandırır?
YYS’nin faydaları üç ana başlıkta toplanır:
1. Gümrük Kontrollerinde Kolaylık
Yeşil Hat: YYS sahibi firmaların beyannameleri belge kontrolü veya fiziki muayeneye tabi tutulmadan işlem görür. Bu, özellikle yoğun ihracat/ithalat yapan firmalar için ciddi zaman tasarrufu sağlar.
İşlem Önceliği: Kontrol gerektiğinde YYS sahiplerinin beyannameleri gümrük idaresince öncelikli olarak incelenir.
Ertelenmiş Kontrol Muafiyeti: Mavi hatta işlem gören beyannameler için ayrıca ertelenmiş kontrol süreci uygulanmaz.
2. Basitleştirilmiş Usul ve Teminat Avantajları
YYS sahiplerine doğrudan tanınan haklar:
- Eksik Beyan Usulü: Beyanname tescil anında fatura, A.TR veya menşe ispat belgelerinin eklenmemesine izin verilir; belgeler sonradan tamamlanabilir.
- Kısmi Teminat: Gümrük işlemlerinde teminata bağlanması gereken vergiler için indirimli teminat imkânı tanınır.
Talep edilmesi halinde verilen ek yetkiler:
- Yerinde Gümrükleme: Eşya gümrük idaresine götürülmeden firmanın kendi tesisinde gümrüklenebilir. İthalatta eşya doğrudan tesise gelir, ihracatta doğrudan sınıra sevk edilir.
- Onaylanmış İhracatçı Yetkisi: A.TR belgelerini gümrük vizesi almadan düzenleme ve tutar sınırı olmaksızın fatura beyanı hazırlama yetkisi.
- Götürü Teminat: Her işlem için ayrı teminat yerine tek bir teminatla yıl boyunca tüm işlemler yürütülür.
- İzinli Gönderici / Alıcı: Transit eşyayı gümrük idaresine sunmadan kendi tesisinden sevk etme veya teslim alma yetkisi.
3. Emniyet Kontrollerinde Öncelik
- Azaltılmış kontrol: YYS sahipleri risk analizine dayalı emniyet kontrollerinde diğer firmalara göre çok daha az sıklıkta denetlenir.
- Sınırlarda öncelikli geçiş: İzinli gönderici yetkisine sahip YYS sahipleri sınır kapılarından öncelikli geçiş hakkı elde eder.
- Basitleştirilmiş özet beyan: Daha az veri içeren özet beyan verme kolaylığı tanınır.
YYS’nin Somut Maliyet Avantajları
| Avantaj | Etkisi |
|---|---|
| Yeşil hat uygulaması | Bekletme ve ardiye maliyeti düşer |
| Kısmi ve götürü teminat | Bağlanan sermaye azalır |
| Yerinde gümrükleme | Nakliye ve lojistik maliyeti düşer |
| Azaltılmış kontrol | İş gücü ve zaman tasarrufu |
| Karşılıklı tanıma anlaşmaları | Yurt dışı gümrüklerinde de kolaylık |
YYS Olmadan Bu Avantajlardan Yararlanılabilir mi?
Hayır. Yeşil hat, yerinde gümrükleme ve götürü teminat gibi uygulamalar yalnızca YYS sahibi firmalara tanınır.
YYS başvurusu ve süreç yönetimi hakkında danışmanlık almak için iletişim formundan ulaşabilirsiniz.
Gümrük kolaylaştırma uygulamalarına ilişkin diğer makalelerimiz için makalelerimize göz atın.
YYS mevzuatı ve başvuru koşulları için Ticaret Bakanlığı’nın resmi sitesine başvurabilirsiniz.