Gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım sonrasında ortaya çıkan vergi ve diğer tüm alacaklar karşılığında verilir. Ödenecek tutar kadar teminat kabul edilir, tutarın net olamaması durumunda doğabilecek en yüksek rakam ihtimali üzerine teminat tutarı belirlenir.
Yabancı paraların T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden hesaplanan değeri üzerinden teminat olarak kabulü sağlanır. Teminatın değerini kaybetmesi sonucunda teminatın yenilenmesi veya ek teminat verilmesi istenebilir. Yükümlülüğün ortadan kalkması sonrası teminat çözülür. ( GK 202 ila 207 )
Götürü Teminat
YYS veya OKSB sahibi firmalar ile götürü teminat veren Antrepo işleticileri tarafından kullanılabilen ve teminatın verilmiş olması durumunda Transit beyanı dışında tüm gümrük işlemlerinde geçerli olan teminat türüdür. 1 yıl geçerlidir.
Götürü Teminat Tutarı nasıl hesaplanır?
Götürü teminat tutarı hesaplaması için örnek verelim. Bir önceki yıl teminat konusu olan tutar 100.000 TL ise bu rakamın %10’u oranında teminat alınır. Ancak rakam bu örnekteki gibi 75.000 EUR aşağısında ise kabul olmayacaktır. Verilebilecek minimum teminat tutarı 75.000 EUR olmaktadır. Ayrıca Dahilde işleme rejimini de kapsaması istenirse teminat tutarı 250.000 Euro’dan aşağı olamayacaktır. Teminat tutarı maksimum 2.000.000 Euro’ya kadar ödenebilir.
ÖTV Kanunun (I) Sayılı Listesinde ki Eşyalar için Kısmi ve Götürü Teminat Verilebilir mi?
ÖTV kanunun (I) sayılı listesindeki eşyalara ait vergi, teminat ve çözümüne ait usul ve esaslar Maliye Bakanlığının yetkisinde olduğundan, söz konusu eşyaların ithalatında Kısmi Teminat ve Götürü Teminat uygulamalarının kullanılması mümkün bulunmamaktadır.
Antrepo İşleticileri Götürü Teminat Kullanabilir mi?
Antrepo işleticileri bu teminat türünü yalnızca Antrepo işlemlerinde kullanabilir. Birden fazla antrepo sahibi işleticiler tüm antrepolarında kullanmak adına “yaygın götürü teminat” verebilir.
5 veya daha fazla antrepo söz konusu ise, toplam hesaplanan teminat tutarının %75’inin yaygın götürü teminat olarak verilmesi yeterlidir.
Teminat Konusu Rakam TL olarak Ödenebilir mi?
Söz konusu rakamların TL karşılığının ödenmesi mümkündür (T.C. Merkez Bankası efektif alış kuru) ancak gümrük kanununda belirtildiği gibi verilen teminatın değer kaybı söz konusu olursa ek teminat istenebilir.
Ayrıca merkez bankasının kabul ettiği diğer döviz türleri ile ödenebilir veya bankalardan alınabilecek olan süresiz ve yeterli tutarda teminat mektupları, Kamu kurumlarınca verilen garanti mektupları da kabul edilir.
Teminat Konusu Yükümlülükler Yerine Getirilmezse Ne Olur?
Teminata ait yükümlülüğün yerine getirilmemiş olması durumunda teminatın nakde dönüştürüleceği hususunda ilgiliye yapılan bildirim sonrasında 20 gün içerisinde halen yerine getirilmemiş olması halinde tutar nakde çevrilir. Askıya alınan götürü teminatın sahibine iadesi için devam edilen yükümlülükler için ayrıca %20 fazlasıyla teminat verilmesi gerekmektedir. (GY 493 ila 498 / 527) (GİK 26 ila 42)
Kısmi Teminat
YYS ve OKSB sahibi kişilerin yapacağı Dahilde İşleme, Antrepo, Geçici İthalat ve Gümrük Kontrolü Altında İşleme rejimine tabi olan işlemlerde ödenecek olan verginin %10’u oranında teminat alınır.
Belge sahibi firmanın sorumluluğunda olan ve zamanında ödenmeyen bir kamu ödemesi sebebiyle belgenin 2. kez askıya alınmış olması durumunda kısmi teminatında kullanımı belge süre sonuna kadar geri alınır.
Toplu Teminat
Teminatın verildiği gümrük idaresindeki Transit işlem dışındaki tüm işlemlerde kullanacağı teminat türüdür. Elektronik ortamda takibi yapıldığı takdirde diğer tüm gümrüklerde de geçerli olmaktadır.
Toplu teminat tutarının, eşyanın KDV dahil vergilerinin toplu teminat miktarını karşılaması gerekiyor. Toplu teminatın eşyanın vergilerini karşılayamadığı durumlarda aşan kısım için ayrıca teminat verilmesi gerekmektedir.
Geçici İthalat Rejiminde Teminat
Geçici ithalat bilindiği üzere tam muafiyet ve kısmi muafiyet yöntemi ile uygulanmaktadır.
Tam muafiyet kapsamı geçici ithalat işleminde eşyanın ithalat vergilerini kapsayacak miktarda teminat aranır.
Kısmi muafiyet kapsamı geçici ithalat işleminde ise her ay itibariyle alınacak ithalat vergilerinin %3’ü nakit olarak alınır kalan kısım teminat olarak aranır. İzin verilen ay kadar vergilerin %3’ü alınır, 1 aydan az ise tam ay sayılır. Alınacak verginin toplamı, o gün ithal edilip 150 bin TL vergi ödenecekse, 150 bin TL’yi geçemez.
Transit Rejimde teminat
Tüm transit rejimlerinde teminat tek bir transit işlemi için bireysel teminat veya birden fazla işlemi kapsayan kapsamlı teminat şeklinde olabilir. Bireysel ve kapsamlı teminat türleri birlikte kullanılabilir. Teminat aranmayan haller dışında, transit beyanında teminata ilişkin bir bilgi bulunmadığı veya gerekli teminatın hareket gümrük idaresine sunulmadığı durumlarda beyanname kabul edilmez. Teminat miktarının yetersiz olduğunun anlaşıldığı hallerde hareket gümrük idaresi doğabilecek gümrük yükümlülüğünün tamamını kapsayan bir teminat verilmeden transit rejimi çerçevesinde eşyayı serbest bırakmaz.
Transit rejimi kapsamında taşınan eşyaya ilişkin gerekli teminatın hesaplanmasında aynı eşyanın serbest dolaşıma girmiş olması durumunda uygulanacak olan ithalat vergileri dâhil en yüksek oranlar esas alınarak hesaplanmak suretiyle doğabilecek gümrük vergilerinin tam tutarı dikkate alınır. Transit rejimde teminat söz konusu olduğunda eşyanın serbest dolaşımda olması, tercihli tarife veya kota uygulamasının mevcut olması dikkate alınmaz. Ayrıca, ortak transit rejimi kapsamı işlemlerde serbest dolaşımda bulunan eşya serbest dolaşımda bulunmayan eşya olarak kabul edilir.
Kapsamlı teminat için Gümrükler Genel Müdürlüğü veya yetkilendirildiği durumlarda başvuru sahibinin şirket merkezinin ticaret siciline kayıtlı bulunduğu yerden sorumlu gümrük ve ticaret bölge müdürlüğü,
Bireysel teminat için hareket gümrük idaresi teminatın kabulüne, takibine ve iptaline yetkilidir.
Transit rejimde kapsamlı teminatta indirim ve teminattan vazgeçme imkanlarından yararlanılması da mümkün olmakla birlikte gerekli olan genel koşullar G.Y. 230. madde ile tebliğin gerekliliklerini yerine getirmelidir.
Can DURMUŞ
Gümrük Müşavir Yardımcısı / Denetçi
27 Şubat 2022